Stemmen met een volmacht

Als je op de verkiezingsdag van de Europese, federale en Vlaamse verkiezingen op 9 juni 2024 niet naar de stembus kan, moet je je stem uitbrengen bij volmacht. Je machtigt daarbij iemand die jouw stem in jouw plaats uitbrengt.

Als je niet kan gaan stemmen op de dag van de verkiezingen en geen volmacht geeft, moet je de reden van je onthouding (bv. een reis) sturen naar de vrederechter. Die oordeelt of je reden al dan niet verantwoord is.

Voorwaarden

Je kan alleen bij volmacht stemmen als je je in één van volgende situaties bevindt:

Opgelet : de reden voor de volmacht moet op het volmachtformulier staan!

    Reden voor afwezigheid

                              Bewijs van afwezigheid

Je bent om medische redenen niet in staat om naar het stembureau te gaan of niemand kan je ernaartoe voeren

Een arts bevestigt op het volmachtformulier dat de kiezer wegens ziekte of handicap niet in staat is om naar het stembureau te gaan of er naartoe gevoerd te worden. Enkel een doktersattest volstaat niet.

Je kan niet deelnemen om beroepsredenen (in het binnen- of buitenland)

De werkgever bevestigt op het volmachtformulier dat de kiezer om beroepsredenen niet kan gaan stemmen. Als de kiezer samen met zijn of haar gezin in het buitenland verblijft, moet dit vermeld worden op het volmachtformulier.

Je bent zelfstandige, schipper, marktkramer of kermisreiziger

De burgemeester of zijn afgevaardigde van de woonplaats vermeldt op het volmachtformulier, op voorwaarde dat de kiezer zijn ondernemingsnummer voorlegt en een verklaring op erewoord indient, dat de kiezer niet naar het stembureau kan komen, omwille van zijn activiteit als zelfstandige

Je bevindt jezelf in een toestand van vrijheidsbeneming door een rechterlijke maatregel

De directie van de penitentiaire instelling waar de kiezer verblijft, vermeldt op het volmachtformulier dat de kiezer die op de dag van de stemming, in een toestand van vrijheidsberoving verkeert

Je kan niet stemmen door je geloofsovertuiging

De organisator van de religieuze activiteit attesteert op het volmachtformulier dat de kiezer omwille van de deelname aan een activiteit naar aanleiding van zijn vrijheid om zijn godsdienst te belijden of zijn overtuiging tot uiting te brengen, in de onmogelijkheid verkeert zich in het stembureau te melden

Je bent student en kan niet stemmen om studieredenen

De directie van de onderwijsinstelling attesteert op het volmachtformulier dat de student, omwille van studieredenen, zich in de in de onmogelijkheid bevindt zich in het stembureau te melden

Je bent in het buitenland om privéredenen of op vakantie

De burgemeester of zijn afgevaardigde vermeldt op het volmachtformulier dat de kiezer zich op de dag van de stemming wegens een tijdelijk verblijf in het buitenland in de onmogelijkheid bevindt om zich in het stembureau te melden, op voorwaarde dat de kiezer de nodige bewijsstukken voorlegt of op basis van een verklaring op erewoord als de kiezer een dergelijk bewijsstuk niet kan voorleggen

Ook als je op de dag van de verkiezingen zelf door overmacht verhinderd bent om tijdig in het stemlokaal aanwezig te zijn (bv. wegens ziekte, verkeersongeval, afgelaste vlucht...), moet je zorgen dat je een bewijs voor jouw afwezigheid krijgt (bv. doktersattest, proces-verbaal van het ongeval, attest van de reisorganisatie...) en dat bewijs zo snel mogelijk bezorgt aan de vrederechter.

Het volmachtformulier (zie hieronder) wordt door de volmachtgever en de volmachtkrijger ondertekend.
Het wordt ook ondertekend door de persoon die verklaart dat de kiezer niet naar het stembureau kan komen.

Voorwaarden voor de volmachtkrijger

  • De volmachtkrijger mag een familielid zijn, maar dat hoeft niet.
  • De volmachtkrijger mag geen volmacht hebben gekregen voor andere stemgerechtigden (één volmacht per volmachtkrijger).
  • De volmachtkrijger moet op de verkiezingsdatum kunnen stemmen voor alle verkiezingen waaraan je moet deelnemen.

Procedure

Eerst vul je een volmachtformulier (Belg of EU) in en je laat deze attesteren met de reden waarom je niet aanwezig kan zijn op de dag van de stemming.

Je kan het volmachtformulier (zie hieronder) terugvinden, op de website www.verkiezingen.fgov.be of gratis aanvragen op het gemeentehuis.

Het volmachtformulier (Belg of EU) moet getekend zijn door 3 partijen:

  •       De volmachtgever
  •       De volmachtkrijger
  •       De persoon die attesteert waarom je afwezig zal zijn

Vervolgens geef je het ingevulde volmachtformulier tijdig aan een kiesgerechtigde persoon die voor jou zal stemmen (de volmachtkrijger).

Als je tijdens de stemming nog geen bewijs van afwezigheid hebt bezorgd, moet je dat bewijs zo snel mogelijk na de verkiezingen bezorgen aan de vrederechter.

Wat meebrengen

De volmachtkrijger moet eerst zelf stemmen in zijn eigen stembureau.
Vervolgens brengt hij/zij een stem uit in het stembureau van de volmachtgever.

De volmachtkrijger vindt de locatie van jouw stembureau op jouw oproepingsbrief.

Op de dag van de stemming moet de volmachtkrijger, om de volmacht te kunnen uitoefenen, in het bezit zijn van de volgende documenten :

  • het ingevulde volmachtformulier
  • eigen identiteitskaart
  • eigen oproepingsbrief met het bewijs dat hij/zij reeds heeft gestemd 
    (= de stempel aangebracht in eigen stembureau).

Een kiezer kan slechts één volmacht uitoefenen.

Het is mogelijk om een volmacht te geven aan een andere kiezer. Met een andere kiezer wordt een kiezer bedoeld die op dezelfde kandidaten kan stemmen als een kiezer die de volmacht geeft. Een kiezer binnen een zelfde kieskring dus. Een EU burger kan niet op kandidaten voor de Kamer of het Vlaams Parlement stemmen. Bijgevolg kan een EU burger geen volmacht uitoefenen voor een Belg. Een Belg kan wel een volmacht uitoefenen voor een EU burgers, aangezien hij/zij ook deelneemt aan de verkiezing voor het Europees Parlement.